He Kī Taurangi
Nōku te korikori, nōu te korikori tahi
1. Ng Rōpū Whai Wāhi
Ko Te Rūnanga o Ngāi Tahu me Te Whare Wānanga o Otāgo.
1.1 I whakatūria Te Whare Wānanga o Otāgo i te tau 1869 i runga i te whakahau a Te Kaunihera o Te Porowini o Otāgo.
Ki tā Te Tūtohinga o Te Whare Wānanga o Otāgo, e pūmau ana te Whare Wānanga ki Te Tiriti o Waitangi.
1.2 I roto i tēnei kirimana, ko Ngāi Tahu te tangata whenua o te rohe kua whai mana i runga i Te Ture o Te Rūnanga o Ngāi Tahu o te tau 1996 me Te Ture Whakatau Kerēme o Ngāi Tahu o te tau 1998. Kua āta whakatauria e te Karauna ko Ngāi Tahu te tangata whenua i roto i te Ture o te tau 1998. Ki tā taua Ture: Wāhanga 1,6.(7).
E whakapāha ana te Karauna ki a Ngāi Tahu mō tōna hēanga, tērā, kāore ia i whai whakaaro mō te rangatiratanga o Ngāi Tahu, ki te mana rānei o Ngāi Tahu ki runga i ōna whenua ā-rohe o Te Wai Pounamu, nā rēira, i runga i ngā whakaritenga me ngā herenga a Te Tiriti o Waitangi, ka whakaae te karauna ko Ngāi Tahu Whānui anō te tāngata whenua hei pupuri i te rangatiratanga o roto i ōna takiwā.
2. Te Whāinga
E whakaae ngātahi ana Te Rūnanga o Ngāi Tahu, te rōpū whai wāhi i raro i te mana o Te Tiriti, me Te Whare Wānanga o Otāgo ko te koronga o tēnei kī taurangi kia whakaūria he whakaritenga ki tēnei hononga kei waenganui i ngā rōpū e rua nei hei whakamana i Te Tiriti o Waitangi. Mā tēnei kī taurangi ka tutuki tā Ngāi Tahu e tūmanako ai, ā, ka taea e Te Whare Wānanga o Otāgo ā rātou whakaritenga te whakatinana.
Ka whakaae mai a Ngāi Tahu, te tangata whenua o te takiwā nei, mā rātou ngā take a ngā iwi katoa o te takiwā o Ngāi Tahu whānui e manaaki. Ka whakaaetia mai anō hoki e Ngāi Tahu he whare wānanga nō Aotearoa, otirā nō te ao katoa Te Whare Wānanga o Otāgo, ā, kei te haria ētahi o āna mahi kei waho i te rohe o Ngāi Tahu. Nō reira, e whakaritea ana he hononga i waenganui i ētahi atu iwi o aua takiwā.
E mōhio ana a Te Whare Wānanga o Otāgo kei a Ngāi Tahu te rangatiratanga me te mana i roto i te takiwā o Ngāi Tahu whānui.
3. Ngā Mātāpono
3.1 E whakaaetia ana e tētahi rōpū whai wāhi te mana o tētahi.
3.2 E whakaae ana ngā rōpū whai wāhi e rua ki te mātāpono kia wātea ai te tangata ki te whai i te kaupapa tāna e hiahia ai, ā, ko tētahi o ngā mahi a Te Whare Wānanga he whakawā, he whakahē, he whakapae anō hoki i ngā mea hē o te hapori whānui.
3.3 E whakaaetia ana e ngā rōpū whai wāhi e rua kei ia rōpū te mana ki te whakarite kirimana ki ētahi atu iwi, whare wānanga, whare takiura, kuratini, wānanga rānei.
3.4 Mā Te Whare Wānanga ngā tohutohu a Ngāi Tahu e kimi mō te kawa me ngā tikanga o te takiwā o Ngāi Tahu.
3.5 Ki te mea ka whakaae ngātahitia e ngā rōpū whai wāhi e rua, ka kimihia te whakawhanaketanga me te wānangatanga o ētahi akoranga, kaupapa hou hoki.
3.6 E pūmau ana ngā rōpū whai wāhi e rua ki te kōrero ngātahi, ki te whiriwhiri, ki te whai i ngā huarahi katoa kia tutuki ai tēnei kī taurangi kei waenganui i a rāua.
3.7 E whai mana ana te whakapono o ngā rōpū whai wāhi e rua kei tēnā me tēnā he pūmanawa mō tēnei whakahoatanga.
3.8 E whai mana ana te whakapono o ngā rōpū whai wāhi e rua me whakatutuki ia rōpū tāna taunahatanga ā-pūtea, ia rōpū tāna taunahatanga ā-pūtea.
3.9 E whai ana ngā rōpū whai wāhi e rua i te hiranga o te mātauranga hei painga mō ngā ākonga katoa.
3.10 E ōrite ana te mana o ngā rōpū whai wāhi e rua hei whakatutuki i ngā whāinga o tēnei kī taurangi.
3.11 Mā tētahi rōpū whai wāhi ngā kōrero hou me ngā whanaketanga e hāngai ana ki tēnei kī taurangi e whakamōhio atu tētahi.
3.12 Mā te āta whakarite i ngā huarahi tōtika ka taea te whakawhitiwhiti kōrero tētahi ki tētahi tēnei kī taurangi te whakatutuki.
4. Te Mahi Ngātahi
4.1 E whakaae ana ngā rōpū whai wāhi e rua ki te mahi ngātahi hei whakatutuki i ngā whāinga me ngā mātāpono o te kī taurangi nei.
4.2 Kia rua, neke atu rānei, ngā hui i te tau a ngā kaitautapa o Te Kaunihera o Te Whare Wānanga o Otāgo me Te Rūnanga o Ngāi Tahu ki te arotake e pēhea ana te ahu whakamua o tēnei kī taurangi, ā, ki te tautuhi i ngā take me ngā mahi e tika ana kia whakahaeretia.
5. Ngā Huarahi me ngā Hātepe hei Mahi Ngātahi
5.1 E whakaaetia ana e ngā rōpū whai wāhi e rua kia whakaritea ngā huarahi me ngā hātepe hei whakatutuki i te whāinga me ngā mātāpono o tēnei kī taurangi.
6. Te arotake o tēnei Kī Taurangi
6.1 Ka arotaketia tēnei kī taurangi ia toru tau.
Mō Te Rūnanga o Ngāi Tahu
Mark Solomon
Kaiwhakahaere
Mō Te Whare Wānanga o Otāgo
Eion S Edgar
Tumuaki

